6. SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZ. DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILI ÇALIŞMA NOTU

1. BÖLÜM: Yenilikçi Bilişim Teknolojileri

Bilişim teknolojileri hızla gelişmekte ve günlük hayatımızı, eğitimimizi, sağlığımızı ve ulaşımımızı dönüştürmektedir.

• Artırılmış Gerçeklik (AR)

Fiziksel dünya ile dijital bilgiyi (3 boyutlu model, video, görsel) birleştirerek kullanıcıya canlı ve etkileşimli bir deneyim sunan teknolojidir. Gerçek görüntünün üzerine dijital ögeler eklenir.

• Örnek (Eğitim ve Anatomi): Biyoloji dersinde vücudumuzun üzerine akıllı telefon veya tablet tutarak organların 3 boyutlu çalışan simülasyonlarını canlı olarak incelemek.

• Sanal Gerçeklik (VR)

Özel bir VR başlığı/gözlüğü yardımıyla kullanıcının kendisini tamamen bilgisayarla oluşturulmuş yapay ve 3 boyutlu bir ortamın içinde hissetmesini sağlayan teknolojidir. Dış dünyayla bağlantı kesilir.

• Örnek (Eğitim ve Uzay Araştırmaları): VR gözlüğü takarak uzay istasyonunda veya Mars yüzeyinde yürüyormuş gibi 360 derece sanal ortamda gezinmek.

• 1.3. Nesnelerin İnterneti

Fiziksel cihazların ve nesnelerin internet aracılığıyla birbiriyle haberleşmesi, veri toplaması ve insan müdahalesi olmadan veri paylaşmasıdır.

• Örnek (Sağlık ve Takip): Akıllı saatlerin nabız, adım ve uyku verilerini ölçüp internet üzerinden cep telefonundaki sağlık uygulamasına aktarması.

• 1.4. Bulut Bilişim (Cloud Computing)

Verilerin, dosyaların ve programların kişisel bilgisayar hafızası yerine internet üzerindeki güçlü sunucularda saklanması ve istenen her yerden erişilmesidir.

• Örnek (Dosya Depolama): Ödev dosyalarımızı Google Drive veya OneDrive üzerinde saklayıp hem evdeki bilgisayardan hem de okul tabletinden açabilmek.

• 1.5. Sürücüsüz (Otonom) Araçlar

İnsan sürücü müdahalesine gerek duymadan sensörler, kameralar ve yapay zeka yazılımları ile çevresini algılayarak güvenli yolculuk imkanı sunan teknolojidir.

• Örnek (Otonom Otomobiller): Sürücüsüz otomobillerin trafik ışıklarını ve yayaları algılayıp kendi kendine şerit takibi ve otomatik park yapması.

• 1.6. 3 Boyutlu (3D) Yazıcılar

Bilgisayarda tasarlanan 3 boyutlu dijital modelleri katman katman hammadde (PLA, plastik, reçine, metal vb.) ekleyerek somut fiziksel nesnelere dönüştüren cihazlardır.

• Örnek (Sağlık ve Tıp): Gelecekte ve günümüzde hastaların kendi vücut yapısına tam uyumlu kişiye özel protez organ veya yapay doku üretilmesi.

2. BÖLÜM: Tablolama Programları (Excel / Google E-Tablolar)

Tablolama programları, büyük miktardaki sayısal ve metinsel verileri düzenli bir şekilde tutmamızı, hesaplamalar yapmamızı, sıralama ve filtreleme gibi işlemleri saniyeler içinde gerçekleştirmemizi sağlar.

2.1. Temel Kavramlar

• Hücre: Satır ve sütunların kesişmesiyle oluşan kutucuklardır. (Örn: A1, B5, C10 hücre adresleridir).

• Satır: Sayılar ile adlandırılan (1, 2, 3...) yatay veri alanlarıdır.

• Sütun: Harfler ile adlandırılan (A, B, C...) dikey veri alanlarıdır.

• Çalışma Sayfası: Hücrelerden meydana gelen tablonun tamamıdır.

• Formül: Hücrelerdeki verileri kullanarak toplama, çıkarma, çarpma veya ortalama alma gibi otomatik hesaplamalar yapmamızı sağlayan komutlardır.

2.2. Formül Kullanımı ve Eşittir İşareti (=) Zorunluluğu

⭐ Bir tablolama programında hücreye herhangi bir formül veya hesaplama yazmaya başlamadan önce İLK OLARAK Eşittir İşareti (=) girmemiz ZORUNLUDUR! Eşittir işareti konulmazsa program bunu hesaplama olarak değil, normal metin olarak algılar.

Formül Yazımına 3 Örnek:

• Örnek 1 (Toplama Formülü): =A1+A2 (A1 ve A2 hücresindeki sayıları toplar).

• Örnek 2 (Ortalama Formülü): =ORTALAMA(B1:B10) (B1 ile B10 arasındaki tüm hücrelerin ortalamasını alır).

2.3. Tablolama Programlarının Sağladığı Kolaylıklar ve 3 Örnek Senaryo

Geleneksel kağıt/defter yöntemi yerine tablolama programı kullanmak büyük miktardaki verileri düzenli tutma, hızlı arama yapma, otomatik sıralama ve matematiksel formüllerle anlık sorgulama imkanı sunar.

• Örnek Senaryo 1 (Kütüphane Kitap Takibi): 500 kitabı çizgili deftere yazmak yerine Excel'e yazan Zeynep; Arama/Bulma kutusu sayesinde aradığı kitabı veya yazarı saniyeler içinde kolayca bulur. Kitapları tarihe veya isme göre sıralayabilir, iade süresi geçenleri filtreleyebilir.

• Örnek Senaryo 2 (Okul Sınıf Not Çizelgesi): Öğretmenin 30 öğrencinin sınav notlarını elle hesaplamak yerine tablolama programına girip =ORTALAMA() formülü ile tüm sınıfın ortalamasını ve başarı sırasını tek tıkla elde etmesi.

3. BÖLÜM: Ses Düzenleme ve Ses Dosya Formatları

.mp3 ve .wav Formatlarının Karşılaştırması

İki formatın temel özellikleri şunlardır:

• .mp3 Formatı (Sıkıştırılmış): Sıkıştırılmış bir ses formatıdır. Dosya boyutu çok küçüktür. İnternet üzerinden hızlıca gönderilir ve cihaz hafızasında çok az yer kaplar. Ses kalitesi günlük dinleme için oldukça yeterlidir.

• .wav Formatı (Sıkıştırılmamış): Sıkıştırılmamış, ham ve yüksek kaliteli ses formatıdır. Kalite mükemmeldir ancak dosya boyutu çok büyüktür. İnternet üzerinden gönderilmesi yavaştır ve çok yer kaplar.

• Örnek 1 (İnternetten Şarkı Gönderme): Bir ses düzenleme programında hazırladığımız şarkıyı arkadaşımıza WhatsApp veya e-posta ile göndermek istediğimizde .mp3 tercih ederiz. Çünkü .mp3 boyutu küçük olduğu için internet paketini harcamaz ve saniyeler içinde iletilir.

• Örnek 2 (Profesyonel Müzik Stüdyosu Kaydı): Bir müzik stüdyosunda albüm kaydı yapılırken ses kalitesinde hiçbir kayıp olmaması için şarkılar ilk olarak .wav formatında kaydedilir ve işlenir.

​